Oskarżyciel posiłkowy a oskarżyciel publiczny
W sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego, pokrzywdzony może działać jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego obok oskarżyciela publicznego, albo zamiast niego.
Jak zostać oskarżycielem posiłkowym?
Aby zostać oskarżycielem posiłkowym należy do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie (do czasu odczytania aktu oskarżenia) złożyć sądowi oświadczenie o przystąpieniu do procesu w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Można to zrobić zarówno ustnie, jak i pisemnie. Oskarżyciel posiłkowy może mieć pełnomocnika, który będzie działał w jego imieniu.
Oskarżyciel posiłkowy w sprawach o wykroczenia
Oświadczenie o przyłączeniu się do procesu w charakterze oskarżyciela posiłkowego w sprawach o wykroczenia można złożyć w nieprzekraczalnym terminie 7 dni od otrzymania zawiadomienia oskarżyciela publicznego o przesłaniu aktu oskarżenia (zawsze jest ono wysyłane pokrzywdzonemu).
Jakie prawa posiada oskarżyciel posiłkowy?
Oskarżyciel posiłkowy może:
- zadawać pytania przesłuchiwanym przez sąd: oskarżonemu, świadkom, biegłym etc. Oskarżyciel posiłkowy może zgłaszać wnioski dowodowe, np. o przesłuchanie dodatkowych świadków lub dołączenie do akt dodatkowych dokumentów, taki wniosek można zgłosić pisemnie lub ustnie.
- przeglądać akta sprawy sądowej i sporządzać z nich odpisy, tzn. robić notatki, prosić o zrobienie kserokopii; składać wnioski o sprostowanie protokołu rozprawy.
- przemawiać na etapie głosów stron, tzn. na zakończenie przewodu sądowego.
- żądać uzasadnienia wyroku, wnosić apelację od wyroku (Jeżeli wyrok wydał sąd okręgowy, apelacja musi być sporządzona i podpisana przez adwokata (lub radcę prawnego, jeśli może występować w procesie).